Logo
  • PTTK
  • ROT
  • Logo powiatu ostrowieckiego
  • Logo miasta Ostrowiec
  • Miejskie Centrum Kultury

Garbacz

Informacje praktyczne

  • Informacje szczegółoweZwińRozwiń
    • Powiat:
      ostrowiecki
    • Gmina:
      Waśniów
    • Adres:
      Garbacz
    • Szerokość geograficzna:
      50.872061426776
    • Długość geograficzna:
      21.236228942871
    • Region turystyczny:
      Ostrowiec Świętokrzyski i okolice
    • Telefon:
      +48 41 2476580
  • Opis

    Rycina dworu J.Gołuchowskiego

    Garbacz –wieś  w Polsce położona województwie świętokrzyskim , powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów.

    W  opisie Jana Długosza wieś Garbacz w parafii Momina należała  do biskupów lubuskich. Na mapie Galicji Zachodniej zaznaczony został zespół dworski na południowy wschód od zabudowy wiejskiej. Składał się na nią prostokątny w rzucie budynek dworu stojący samodzielnie od strony północnej . Po obu stronach prostokątnego dziedzińca stały dwa niewielkie budynki. Miejsce to otwierało się w kierunku regularnego założenia parkowego o dwóch kwaterach, opadające w kierunku przepływającej rzeczki Kamionki. Na osi dworu znajdowała się niewielka sadzawka W latach 1846-1858 mieszkał w Garbaczu Józef Gołuchowski, filozof, prekursor polskiego romantyzmu.(Dwór ostoja tradycji, zwyczaju, polskości-materiały z sesji Europejskich Dni Dziedzictwa 11-12 września 2009)To właśnie w Garbaczu Gołuchowski napisał jedno ze swych największych dzieł: Dumanie nad najwyższymi zagadnieniami człowieka.Po pobycie Gołuchowskiego na ziemi świętokrzyskiej, poza tablicą wmurowaną w

    kościele w Mominie, niewiele pozostało pamiątek. W Garbaczu nie ma śladu po gorzelni, przy której mieszkał, a która wznosiła się nad stawem. Nie dotrwało również do naszych czasów popiersie filozofa, które stało niegdyś na terenie parku dworskiego w Garbaczu. Po wojnie funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej uczynili sobie z niego tarczę strzelniczą. Zniszczone i roztrzaskane popiersie użyto potem do utwardzania budowanej drogi. Nic też nie zachowało się po dworze Jagnińskich (spokrewnionych z Gołuchowskimi, kolejnych dziedzicach posiadłości, którzy dzierżyli ją w swych rękach do 1945 roku, w sąsiedztwie którego stało popiersie Gołuchowskiego. Spłonął on tuż po II wojnie światowej, najprawdopodobniej w wyniku zaprószenia ognia, choć niektórzy twierdzą, że było to celowe podpalenia. Z pożaru ocalały jedynie piwnice, z których okoliczni mieszkańcy uczynili składowisko śmieci. Nawet otaczający rezydencję park został w okresie Polski Ludowej znacznie przekształcony i poważnie zniszczony. Na szczęście w ostatnim okresie prof. zw. dr hab. Zbigniew Doliwa-Klepacki, obecny właściciel zespołu parkowego w Garbaczu, odtworzył jego dawny układ przestrzenny, a wśród wiekowych drzew postawił popiersie Gołuchowskiego, wykonane na wzór pierwotnego. Jest jeszcze portret Gołuchowskiego namalowany na jednej ze ścian Wyższej Szkoły Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim, no i oczywiście duży kamień pod Garbaczem, zwany przez mieszkańców wsi kapą oraz towarzysząca mu legenda przypominają współczesnym o pobycie wybitnego filozofa w tych stronach.(Monika M. Bryła-Mazurkiewicz „Józef Wojciech Gołuchowski – uczony i gospodarz(1797-1858)150. rocznica śmierci”)

     

     

     

     

     

     

     

     

    Lokalizacja

    Hidden text line that is needed to fix map width
    • 21.236228942871
    • 50.872061426776
    • Garbacz
    • Garbacz