Logo
  • PTTK
  • ROT
  • Logo powiatu ostrowieckiego
  • Logo miasta Ostrowiec
  • Miejskie Centrum Kultury

Ostrowiec Świętokrzyski

Informacje praktyczne

  • Informacje szczegółoweZwińRozwiń
    • Powiat:
      ostrowiecki
    • Gmina:
      Ostrowiec Świętokrzyski
    • Adres:
      Ostrowiec Świętokrzyski
    • Region turystyczny:
      Ostrowiec Świętokrzyski i okolice
    • Telefon:
      +48 41 2476580
  • Opis

     

     

     Ostrowiec Świętokrzyski leży w woj. Świętokrzyskim, siedziba władz powiatu ostrowieckiego, ośrodek przemysłu hutniczego, 74 tys. mieszkańców (dane z 2004r.),
    Leży w obrębie trzech krain geograficznych zaliczanych do Wyżyny Kielecko – Sandomierskiej: Wyżyna Opatowska, Dolina Kamiennej i Przedgórze Iłżeckie.
    Większą część miasta leży w dorzeczu Kamiennej, do której na terenie miasta uchodzą Szewianka, Modła i Struga Denkowska. Na terenie miasta długość rzeki wynosi 7 km, szerokość koryta waha się od 6 do 11m, głębokość od 0,5 do 2, 0 m, prędkość nurtu 0,46m/s. Dolina Kamiennej w obrębie miasta znajduje się na wysokości 165-175m n.p.m.
    Wysokość wierzchowin w okolicach miasta dochodzi do wys. 270-305m n.p.m.
    Leży przy drodze krajowej nr 9 Radom –Ostrowiec- Barwinek (granica państwowa), 26 km od Św. Krzyża, 10 km  od Rezerwat Archeologicznego neolitycznej kopalni krzemienia pasiastego w Krzemionkach, 15 km od JuraPark w Bałtowie i 17 km od Opatowa.

    Trochę historii..

    Wieś Ostrów  dość powoli zdobywała znaczenie wśród okolicznych osiedli. Ostów nie posiadał tak wpływowych właścicieli jak  np.: Ćmielów, trudno było mu przebić Denków, który słynną z wyrobów garncarskich czy pozycji handlowej starych miast jak Opatów i Kunów.
    Jednak położenie geograficzne  i przeprawa przez bród na rzecze Kamiennej pozwoliły na rozwój wsi gdy przez Ostrów poprowadzono skróty drogowe głównych  traktów:
    Sandomierz – Opatów – Waśniów - Wąchock- Końskie – Sulejów
    Solec – Iłża- Skaryszew- Radom – Inowłódź.
    Ostrów należał  do dóbr biskupów krakowskich, na których prowadzili akcję osiedleńczą. Na peryferiach swych dóbr biskupi nadawali drobne włości rycerstwu, uzależniając ich od siebie.

    Herb Rawa,Herbarz polski
    od średniowiecza do XX wieku,
    Tadeusz Gajl,Gdańsk 2007

    Za pierwszego właściciela Ostrowca uznaje się rycerza Krystyna herbu Rawa.  Ród rycerski Krystynów był bardzo zasłużony dla dynastii Jagiellonów. Od 1389r. wzmiankowana jest wielokrotnie posiadłość nad Kamienną o nazwie Ostrów, którą historycy identyfikują jako osadę położoną nad środkową Kamienną.
    Krystyn z Ostrowa był ochmistrzem królowej Jadwigi. następnie kasztelanem i wojewodą sandomierskim. Za zasługi w czasie bitwy grunwaldzkiej (był dowódcą chorągwi) dostąpił najwyższej w państwie godności świeckiej został Kasztelanem krakowskim. Przez 50 lat uczestniczył w życiu politycznym państwa, odgrywając w nich nierzadko pierwszoplanową rolę.
    Jako jedno z terytoriów nadanych Krystynowi wymieniana jest posiadłość Ostrów, należąca do parafii szewińskiej o obszarze 120 łanów (2-2,5 tys. Ha). Osada położona była pomiędzy Szewną a miejscem określonym jako Suchodół (później Sudół). Wnioskować można, że posiadłość rozciągała się po obu stronach Kamiennej i odpowiada obszarowi dzisiejszego Ostrowca.
    Biorąc pod uwagę układ szlaków komunikacyjnych przypuszczać można, że król Jagiełło zdążający 11 stycznia 1411r. po bitwie pod Grunwaldem, na spotkanie z małżonką w Opatowie przejeżdżał nie tylko przez Kunów ale i przez Szewnę i Ostrów.
    Rozległe zaangażowanie Krystyna w sprawy państwowe nie pozwoliły na zadbanie o rozwój swoich włości.
    Pierwotny Ostrów z przełomu XIV i XV w. był osadą zwartą o niewielkim zaludnieniu. Spełniała funkcje usługowe wobec podróżującej szlachty, kupców i rzemieślników. Była to osada etapowa. Świadczyła usługi młynarskie dla okolicznej ludności. Prawdopodobnie Ostrów  znajdował się na wzgórzu po lewej stronie Kamiennej w miejscu współczesnego nam śródmieścia Ostrowca.
    W 1519R. Ostrów  osadę wraz z mostem zakupił Krzysztof Szydłowiecki . A następnie uzyskał od króla Zygmunta Starego prawo pobierania opłat za przejazd przez most. W ten sposób Ostrów i i Częstocice weszły w skład kompleksu dóbr opatowsko-ćmielowskich.
    Wdowa po K. Szydłowieckim Zofia z Targowiska płaciła podatek 19 gr. od szacowanego na 3 grzywny dochodu z mostowego.  Wieś Ostrów posiada 1 łan ziemi ornej,  2 zagrodników, jedna karczmę.
     Skomplikowane stosunki własnościowe nie sprzyjały rozwojowi gospodarczemu osady Ostrów. Niektórzy dziedzice  osad na wyżynie opatowskiej mieli prawo do korzystania z łąk w dolinie Kamiennej i wydzielonych rewirów leśnych. Wiązało się to z wolnością przeprawy i poruszania się po cudzej własności. Wynikały z tego liczne sytuacje konfliktowe rozstrzygane przez  sądy. W związku z tym przewija się nazwisko Macieja Pałasza gajowego, który utrudniał służbie folwarcznej z Miłkowa wycinanie drzew, konfiskując siekiery, a nawet wozy z drewnem.
    Zachowane źródła pozwalają stwierdzić ,że budowę miasta rozpoczął Jakub Gawroński właściciel wsi Ostrów, na terenie należącym do spadkobierców  dóbr ćmielowskich., którzy rościli sobie prawa do nowo lokowanego miasta. Dopiero 1603r. ustalono, ze właścicielami miasta są Janusz Ostrogski, Stanisław Tarnowski i bracia Buczaccy.

     Zobacz także:

    Ziemia Ostrowiecka w twórczości Gombrowicza

    Między dwoma rynkami

    www.um.ostrowiec.pl